Śmietanka i śmietana – wszystko co warto wiedzieć

Śmietany wykorzystywane są w kuchni polskiej do przygotowywania wielu potraw. Są nieodłącznym dodatkiem do klasycznych słodkości, aromatycznych i rozgrzewających zup, a także różnych sosów, gulaszy i zapiekanek. Jednak początkujący kucharze mogą mieć problem z rozróżnieniem rodzajów śmietany, wśród których każda ma swoje przeznaczenie i cechy.

Śmietana – czy jest zdrowa?

Do niedawna uważano, że osoby dbające o jakość spożywanego jedzenia powinny ograniczyć lub całkowicie wykluczyć z diety tłustą śmietanę. Nic bardziej mylnego! Śmietana to doskonałe źródło wapnia – pierwiastka niezwykle ważnego dla właściwego funkcjonowania organizmu i głównego budulca szkieletu, którego zwiększone ilości szczególnie polecane są kobietom w ciąży oraz osobom po 50 roku życia. Śmietana zawiera również dużą ilość fosforu, który wpływa na kondycję zębów i kości, a także witaminy B12 niezbędnej do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego, odpornościowego i krwionośnego. Śmietana to także źródło witaminy A, która pozytywnie wpływa na wzrok oraz stan i kondycję skóry. Duża zawartość witaminy B2 również chroni oczy przed wystąpieniem wielu schorzeń (np. jaskry i zaćmy) oraz reguluje funkcjonowanie gruczołów wytwarzających hormony.

Rodzaje słodkiej śmietany

Śmietany podzielić można ze względu na smak (na słodką i kwaśną) oraz ze względu na zawartość tłuszczu. Śmietanka z 9% zawartością tłuszczu świetnie sprawdza się do przygotowywania słodkich, mlecznych napojów, a także stanowi idealny dodatek do kawy. Niska zawartość tłuszczu sprawia, że jest stosunkowo niskokaloryczna. Więcej kalorii zawierają tłustsze śmietanki słodkie o zawartości tłuszczu 30 i 36%. Śmietanka z 30% zawartością tłuszczu sprawdza się jako dodatek do deserów czy jako dodatek do niektórych dań z owocami (np. pierogów, knedli). Śmietanka 30% dodawana jest również do sosów do makaronów oraz do niektórych warzyw (np. do szpinaku). Świetnie redukuje się ją na rozgrzanej patelni, a słodkawy smak doskonale komponuje się z serami pleśniowymi i żółtymi, czosnkiem, cebulą i różnymi dodatkami warzywnymi. Śmietanka kremówka zawiera aż 36% tłuszczu i świetnie nadaje się do ubijania specjalną ubijaczką lub mikserem. Ubitą śmietankę można podawać do ciast, tortów, lodów, deserów na bazie bezy i deserów owocowych. Bita śmietana idealne komponuje się z owocami sezonowymi, takimi jak truskawki, jeżyny, maliny czy jagody. Można dodawać ją również do kawy i owocowych koktajli.

Rodzaje kwaśnej śmietany

Kwaśna śmietana to doskonały dodatek do wielu dań obiadowych. Popularnie występuje w kuchni polskiej i podzielić ją można ze względu na zawartość tłuszczu.

  • Śmietana 9% – kwaśna śmietana z niewielką zawartością tłuszczu, która świetnie nadaje się do przyrządzania dipów i sosów do sałatek. Ze względu na niską zawartość kalorii świetnie sprawdzi się w diecie osób przebywających na diecie odchudzającej.
  • Śmietana 12% – kwaśna śmietana o dosyć gęstej konsystencji, idealna do serwowania “na zimno”. Sprawdzi się jako dodatek do pierogów z owocami i knedli, naleśników i innych potraw.
  • Śmietana 18% – gęsta, tłusta śmietana, którą zabiela się sosy mięsne, zapiekanki makaronowe i gulasze. Duża zawartość tłuszczu sprawia, że potrawy delikatnie się zagęszczają. Przed dodaniem do potrawy śmietanę należy “zahartować” czyli dokładnie zmieszać ją z niewielką ilością zupy lub gulaszu tak, by się nie zwarzyła

Jak powstaje śmietana?

W warunkach przemysłowych śmietana powstaje przy pomocy specjalnych maszyn, które odwirowują, pasteryzują i homogenizują krowie mleko. Kwaśna śmietana dodatkowo poddawana jest krótkiej fermentacji, która zatrzymywana jest poprzez mocne schłodzenie produktu. Niegdysiejsze, domowe sposoby pozyskiwania śmietany polegały na zbieraniu górnej warstwy mlecznego tłuszczu, który pojawiał się w górnych partiach świeżo pozyskanego mleka krowiego. Tak zbierana śmietana była wyjątkowo gęsta i bardzo tłusta, z łatwością przyrządzano z niej masło, jednak nie przypominała dzisiejszych, niskokalorycznych śmietanek o obniżonej zawartości tłuszczu.

Czy warto regularnie spożywać pełnotłustą śmietanę? Z pewnością tak! Choć jest to produkt wyjątkowo kaloryczny, niewielki dodatek śmietany do ulubionej zupy czy przyrządzenie dipu do zdrowej sałatki ze świeżych warzyw może mieć wyjątkowo pozytywny wpływ na zdrowie. Pełnotłusta śmietana jest nie tylko pyszna: to także wartościowe źródło białka, łatwo przyswajalnego wapnia oraz wielu witamin i minerałów.